Intervistë e Kryetarit Fadil Nasufi: Pushteti Vendor dhe Ekonomia

1- Pyetje: Sa i pavarur është pushteti vendor për të kryer funksionet e veta dhe si ka ecur reforma e decentralizimit?

Përgjigje: Gjatë qeverisjes së PD-së, veprimtaria e pushtetit vendor është zbehur ndjeshëm, fizionomia e pushtetit vendor është deformuar, duke ngushtuar hapësirat e qeverisjes vendore, duke shpërbërë hallkat e kësaj qeverisje dhe duke krijuar problematika që bllokojnë zgjidhjen dhe vënë njësite vendore në përballje me komunitetin! Qeveria të krijon rrethana pamundësie dhe të lë faturën e përgjegjësisë në kurriz!
Ne punojmë në kushtet e cenimit të hapur të legjislacionit nga Qeveria, e cila në raport me përgjegjësitë dhe kompetencat e pushtetit vendor, ka shkelur 7 herë Kushtetutën, nuk ka respektuar Kartën Evropiane të Autonomisë Vendore, ka stopuar Strategjinë e Decentralizimit, dhe ka përkeqësuar demokracinë lokale. Publiku është njohur me kundërshtitë dhe përballjet tona për të mbrojtur ligjin dhe për ta trajtuar Qeverinë si partnere, si pushtete që nuk duhet të anashkalohemi, dhe si palë që duhet të bashkëpunojmë dhe jo të jemi në konflikt dhe të penalizuar deri në falimentim me vullnetin e qëllimshëm të Qeverise për të na lënë në kurriz dështimin e saj dhe faturimin politik të kostos në adresë të të zgjedhurve vendore –sidomos të drejtuesve që përfaqësojnë Partinë Socialiste.
Është e papranueshme që mungon dialogu politik Qeveri-Pushtet Vendor dhe nuk punohet për ndërtimin e konsensusit që prodhon politika të arsyeshme dhe partneritete që i çojnë përpara reformat. Përkundrazi, qysh prej vitit 2009 ne punojmë në kushtet e kufizimit të burimeve financiare dhe të përkeqësimit të buxheteve vendore dhe ballafaqohemi me vështirësi në rritje për kryerjen e funksioneve tona.
Këto nuk janë konstatime, por pasoja të rënda që kjo maxhorancë i ka shkaktuar vendit, ekonomisë, institucioneve dhe demokracisë.
Tashmë këto shqetësime dhe këto hapa regresive, nuk janë vetëm deficinionet tona si drejtues të Pushtetit Vendor, por edhe konkluzione të Konferencës së USAID dhe të raporteve të Këshillit të Evropës që në një vlerësimin realist evientojnë se ‘’gjatë viteve të fundit është bërë pak progres në drejtim të një sistemi më të decentralizuar; dhe nuk janë përmbushur sfidat e ndryshme për të arritur një sistem më të decentralizuar!’’.

Pyetja 2: Me buxhetin e ri, buxheti për bashkitë është shkurtuar ndjeshëm. A I mbuloni dot shërbimet publike dhe funksionet që kryeni ?
Përgjigje : Bashkia Berat e fillon vitin buxhetor me 62 milionë lekë borxh të trashëguar nga viti 2012. Me saktë e fillon me 80 milionë lekë borxh sepse transferta e pakushtëzuar e Qeverisë është 18 milionë lekë më pak se viti 2012!!
Propaganda e Qeverisë për 4-fishim të transfertës se pakushtëzuar është demagogji! Ka nje prirje shume shqetësuese me rënien e transfertave ndërqeveritare dhe ndryshimin ne burimet vendore te te ardhurave. Qe nga viti 2009 Bashkisë Berat i është shtuar funksioni i konvikteve qe konsumojnë çdo vit 22 milionë leke, Qendra Sociale PAK ‘’LIRA ‘’ me 17 milionë leke /vit, supervizimet, kolaudimet dhe funksionet e delegauara qe llogariten rreth 5 milione leke /vit, rritja e përvitshme dhe indeksi I pagave qe nuk kompensohen nga Qeveria, dhe qe llogaritet ne rreth 6 milione leke si dhe ndikimi qe jep rritja e çmimeve te energjisë, karburanteve, inflacioni dhe kostot administrative qe përllogariten ne rreth 4 milionë leke ne vit !
Pra ne total shpenzimet dhe funksionet janë rritur 54 milionë leke ne vit, ndërkohe qe transferta është ulur ose është nen kufijte e vitit 2009 , kur nuk i kishim keto detyrime!!
Sipas formules , transferta duhej te ishte per Bashkine Berat 214 milione leke /vit dhe jo 160 milione , qe do te thote se jane investime te pakryera, dhe trend ne renie te treguesve te progresit.
Transferta nuk eshte e pakushtezuar, por tejet e kushtezuar, e limituar, dhe e kontrolluar! Edhe kete vit. 15% e transfertes eshte e kushtezuar per fond pagash , 10 % per gjelberim, dhe pjesa tjeter per funksionet e tjera .’’Risia ‘’e ketij viti eshte se transferta perllogaritet e ndare ne “tre mujore’’ c’ka do te thote se nqs nuk ezaurohet ne afatet e limituara –alokohet nga Qeveria!
Fabula eshte e qarte : Qeveria thote ‘’Po te jap ate qe nuk kam ! Do te marr ate qe dua une !!
Pra buxheti 2013 do te shenoje rekorde negative nder vite. Realisht ka nje renim financiar dhe moral te qeverisjes vendore ne nivel kombetar. Sot lajme te përditshme jane borxhet, jane njesite vendore dhe entet buxhetore qe kane mbi 3-4 muaj pa marre pagat, jane sherbimet publike te pafinancuara , jane komunitete te pashperblyera, jane funksione ne meshire te fatit dhe kontrata investimesh te papaguara .

Nuk jemi te penalizuar vetem nga reduktimi i pervitshem dhe pakesimi I transfertes, por jane kufizuar ne maksimum burimet e te ardhurave vendore. Cdo vit eshte bere kufizimi i te ardhurave nga biznesi i vogel. Pergjysmimi i taksave nuk shoqerua me kompensim, me ligj Qeveria kufizoi tarifat e sherbimeve publike, duke thelluar raportin e mbulimit te kostos me tarife dhe duke na detyruar te rrisim subvencionet per sherbimet.
Ulja e klasifikimit te xhiros per biznesin dhe shtimi i TVSH-së, ndikoi ne zbrazjen e buxhetit te Bashkise dhe mbushjen e arkes se buxhetit te qeverise, kur me ligj parashikohet ndryshe.
Pushtetit vendor i jane zvogeluar mundesite per te siguruar te ardhura, pasi ka deshtuar reforma e legalizimeve , ku pushteti vendor merr 10 % te te ardhurave dhe 90 % i mer pushtetit qendror, nderkohe qe zonat informale jane ne emergjence per zhvillim urban, pergjegjesi qe i ngelet bashkise, por pa fature financiare!
Qysh prej 30 Shtatorit 2011 jemi te bllokuar me vendim Qeverie per dhenien e lejeve te ndertimit, c’ka ka paralizuar sipermarresit e ndertimit, ka shkaktuar mungese te ardhurash ne buxhetin e bashkise nga mosvjelja e takses se ndikimit ne infrastrukture dhe ka frenuar pronaret per zhvillimin e ligjshem te prones se tyre.
Bashkia nuk merr ne mase te plote kompesnimet per kasat fiskale, per shkak te bilanceve subjektive qe klasifikohen sipas rakordimeve te Qeverise.
Nje impakt negative ne planin moral dhe financiar ka dhene edhe falja e borxhit, dhe e detyrimeve te prapambetura nga individet dhe subjektet , cka ka favorizuar shkelesit e ligjit dhe ka demoralizuar taksapaguesit e rregullt !
Ky veprim i qeverise shkel rregullat e barazise para ligjit, inkurajon anarshine dhe ul besueshmerine e donatoreve qe investojne dhe kreditojne projekte ne Shqiperi dhe kerkojne shlyerjen e pagesave nepermjet taksave dhe tarifave te miratuara!
Panorama reale, e trishtueshme dhe nen efektin ne rritje te krizes, flet vete se me sa veshtiresi dhe pune te jashtezakonshme do te perballohen detyrat tona per nje qeverisje vendore normale dhe ne akord me sfidat!

Pyetja 3 : Sa eshte numri i personave qe marrin ndihme ekonomike dhe a mund te perballohet ky numer per kete vit pas shkurtimeve ne buxhet ?

Pergjigje : Aktualisht ka 1008 familje qe trajtohen me ndihme ekonomike. Fondet per kete kategori akordohen nga Qeveria si pjese e transfertes se kushtezuar.
Ne dy vitet e fundit eshte rritur papunesia dhe niveli i varferise ne Berat. Jane rreth 5000 te papune ose 16 % e forcave aktive per pune! Biznesi eshte tronditur dhe po mbijeton nen goditjen e krizes dhe te barres fiskale qe i ngarkuar ne kurriz Qeveria !
Eshte lajm i keq fakti qe jane mbyllur rreth 70 biznese, kane pezulluar aktivitetin mbi 83 biznese, dhe kane dale ne ankand rreth 62 pasuri te qytetareve si pamundesi per te shlyer detyrimet.
Dyqanet e ushqimeve jane mbushur me borxhe dhe borxhlinj! Mungesa e punësimit dhe varferia jane kercenuese per shume familje, ne shoqeri jane shtuar veset dhe shqetesimet nga vjedhjet, depresionet dhe dilemat e perballjes se jeteses!
Ndihma ekonomike eshte e pamjaftueshme dhe nen nivelin e minimumit jetik!
Problemi nuk zgjidhet me statistika ne rritje te skemes se ndihmes ekonomike, as me lemoshen financiare qe shperdnahet sot, por duke ndryshuar modelin ekonomik, duke rilindur ekonomine, duke gjeneruar zhvillim nepermjet punes, prones, prodhimit, shanseve per te perdorur gjithsecili dijet dhe aftesite, per progres dhe mireqenie. Ndryshimi vjen ne 23 Qershor, per rilindjen e Shqiperise dhe gjithe Shqiptareve duke votuar Partine Socialiste!

Pyetja 4 : A do te kete shkurtime ne administrate ose ne investime ?
Pergjigje: Vitin e kaluar u shkurtuan 57 nepunes dhe punonjes te sektoreve mbeshtetes te bashkise. Pozicionet e sotme te punes ne administrate dhe njesite shpenzuese jane ne perputhje me ligjet per cdo funksion dhe te normave sipas klasifikimit te vendit te punes!
Bashkia Berat ka nje profil te ndjeshem social, dhe konsumon fonde pagash per funksione te tilla si cerdhet, konviktet, sherbimet sociale, biblioteka, qendra kulturore, sherbimet publike, shumesportet, futbolli, transporti urban etj. Investimet ngelen te reduktuara. Nuk mund te kryhen investime me kete buxhet mjeran te Bashkise !

Pyetje 5: Cfare eshte menduar per vitin 2013 per investime ne qytetin e Beratit. Cilat jane prioritetet e bashkise qe ju drejtoni ?
Pergjigje: Berati ka nje situate tejet shqetesuese, dhe nje trashegimi problematike per mungesen nder vite te investimeve kapitale ne qytet. Sot eshte emergjente nderhyrja me investim ne qendren e qytetit, per te cilen kemi projektin dhe jemi ne negociata per financim me Fondin Amerikan te Zhvillimit. Kete vit do te filloje implementimi i projektit per rehabilitimin e rrjetit te ujesjelles- kanalizime qe financohet nga Banka Gjermane KFW i cili do te kete impakt edhe ne zhvillimin e infrastruktures.
Ka filluar studimi per trajtimin e Lumit Osum sipas perspektivës Evropiane, proces qe po kryhet nga Kompania Franceze Sicala dhe me mbeshtetje te Qeverise franceze !
Bashkia Berat ka perfituar nje grant nga Banka Boterore, te cilin sapo te levrohet do t’a perdorim per projekte ne fushen e trashegimise dhe te menaxhimit te planit urban.
Eshte ne perfundim projekti i rehabilitimit te Kalase se qytetit, qe financohet nga Komisioni Evropian. Perfundon rikonstruksioni i plote i Shkolles 9 vjecare ‘’Zihni Toska ‘’ qe financohet nga PNUD.
Me fonde te Bashkise dhe donatoret do te mundesojme investime per cerdhet dhe shkollat, ne fushen e mjedisit dhe te gjelberimit, si dhe te infrastruktures ne qytet .
Qyteti i Beratit ka nevoje te domosdoshme dhe te menjehershme projektin per Unazen e cila do te zgjidhe eleminimin e trafikut te mjeteve te renda qe kalojne mes permes qytetit dhe sjellin problem per trafikun, per aksidentimin e rrugeve te qytetit, per imazhin dhe cenimin e tregut turistik etj.
Jane rreth 60 projekte ne dikasteret qendore, qe presin prej vitesh rradhen per investime, por per vitin 2011 dhe 2012 nga grantet konkurruese te qeverise nuk eshte financiar asnje projekt!
Kemi aplikuar prane Fondit te Zhvillimit te Rajoneve , FZHR, dhe Ministrive per vitin 2013dhe te shpresojme te mbeshtetet ndonje projekt! Fondet publike adresohen me klientelizem dhe per qellime politike dhe elektorale.
Falenderoj donatoret dhe financimet e huaja per sa kemi bere deri tani dhe per nje program financimesh qe do te kemi ne te ardhmen !

Pyetja 6 : Si jane marredheniet me Prefektin dhe Institucionet e tjera te Pushtetit Qendror?

Pergjigje : Marrdheniet me Prefektin dhe strukturat e tjera te Pushtetit Qendror kane qene korrekte, ne kohezion me pergjegjesite ligjore , ne akord me pergjegjesite politike dhe detyrimin per te bashkepunuar ne interes të qytetit dhe komunitetit. Vullneti dhe dashamiresia per te bashkepunuar, ka dhene sinjale pozitive ne permiresimin e klimes lokale, c’ka eshte herezi ne Shqiperi, por nuk ka patur perfitueshmeri dhe mbeshtetje financiare per projektet e beratit. Te gjitha nevojat dhe sfidat e qytetit jane bere prezente ne Qeveri, deri tek Kryeministri, por ato jane anashkaluar, dhe deshmi per kete eshte realiteti qe ndeshim ne Berat, si rajoni me I begate, por me i prapambetur i Shqiperise, ku fondet kane qene me pikatore!!

Pyetje 7: Pak dite me pare u publikuan rezultatet e Censusit qe u zhvillua vitin e kaluar. Cili eshte gjykimi juaj per keto shifra dhe a ka patur gjate ketij viti levizje migratore, qofte nga Berati ne drejtim te qyteteve te tjera si dhe anasjelltas?

Pergjigje: Edhe pse ka pak informacion zyrtar per rezultatet e Censusit, natyrshem qe kemi vleresimet tona per treguesit statistikore te tij.
Thelbi qendron ne faktin se sot kemi dy vleresime te ndryshme per popullsine, nje sipas Censusit qe sjell shifra ne renie dhe nje sipas rregjistrimit te Gjendjes Civile qe e raporton popullsinë shume here me te larte.
Berati sipas regjistrimit te Gjendjes Civile ka nje popullsi prej 64.589 banore, ndersa sipas censusit rreth 38 mije banore !
Keto dy standarte i hyjne ne pune qeverise. Kur eshte fjala per te dhene transferten e pakushtezuar i referohet Censusit, kur eshte fjala per te llogaritur mandatet dhe votat i referohet regjistrimit te Gjendjes Civile!!
Censusi nuk eshte fotografia ekzakte e qytetit. Gjykimet qe rrjedhin nga rezultatet e Censusit per shume nga treguesit e paraqitur ne te, nuk na ndihmojne per nje vendimarje efektive dhe per nje realitet konkret te te dhenave te popullsise.
Ne lidhje me migirimin dhe imigrimin, edhe Berati nuk mund t’iu shmangej ketyre zhvillimeve, si pjese dinamike e zhvillimeve te sotme demografike. Problemi qendron tek kontrolli i sakte, adresat e qarta, dhe rregjistrimi korrekt i cdo banese, familje, etj., duke iu dhene fund manipulimeve ne kete fushe dhe mbizoterimit te kaosit ne emer te levizjes se lire te njerezve !

Pyetje 8: Flitet per dhenie te shtetesise te gjithe atyre qe duan te marrin shtetesi Shqiptare. A eshte i pergatitur Berati per prurje te reja dhe cilat do te jene masat qe do te mare bashkia per evdientimin dhe rregjistrimin e tyre?

Pergjigje :
Kultura qytetare e Beratasve, resurset ekonomike dhe natyrore, teresia hapesinore dhe menaxhimi urban e bejne te pranueshme zgjerimin e qytetit dhe mundesine e rritjes se popullsise.
Rregjistrimi i prurjeve te reja te popullsise do te kryhet ne kohezion te plote me legjislacionin ne fuqi dhe procedurat administrative perkatese. Cdo praktike qe buron nga detyrimet nderkombetare , nga konventat, statutet dhe standartet demokratike, jashte arsyetimeve dhe qellimeve nacionaliste, raciste dhe terroriste, do te kete vullnetin per t’u mbeshtetur nga ana jone.

Pyetje 9: Keni dijeni ju sesi paraqitet gjendja e listave zgjedhore, pasi ne Kukes dhe ne disa qytete paraqitet problematike. A i keni publikuar listat ju ?
Pergjigje :
Kemi publikuar listat paraprake per 73 Qendra Votimi, dhe jemi ne angazhim te perditshem per perditesimin e listave. Vazhdojne te shfaqen shqetesimet e zgjedhjeve te meparshme, por ne do te merremi me verifikimin e tyre dhe me sensibilizimin e gjithe zgjedhësve per t’i eleminuar pasaktësitë, dublimet, ndarjen e trungut familjar ne qendra votimi te ndryshme etj. Kemi filluar te ndajmë numrat dhe emrat ne cdo familje.

Ne si qeverisje vendore do te jemi ne krye te detyres per te bere saktesimin e listave, verifikimin e zgjedhësve, adresimin e qarte te tyre prane Q.V, vendbanimin, vendqendrimin, dhe cdo te dhene tjeter qe shmang manipulimin dhe perseritjen e fenomeneve qe i deformojne zgjdhjet !

Pyetja 10 : Keni filluar te mendoni per ambientet ne te cilat do te vendosni Komisionet e Q.V dhe te KZAZ-ve ?

Pergjigje: Sipas ligjit dhe kodit zgjedhor , kemi shpallur vendndodhjen e 75 Qendrave te Votimit, (2 jane Q.V te posacme) dhe kemi respektuar Kodin Zgjedhor per ndarjen e Q.V. me mbi 1000 zgjedhes dhe bashkimin e atyre qe jane nen 200 zgjedhes !
Eshte caktuar salla e madhe e Pallatit te Kultures si vendi i numerimit te votive dhe si Qendër e KZAZ se bashkisë Berat.

Pyetje 11: Si do te jete rezultati i zgjedhjeve per PS per qarkun e Beratit?

Pergjgije :
PS do te maksimalizoje voten me shume se kurre ne keto 22 vjet dhe beratasit kane shume arsye per te votuar PS dhe Edi Ramen me 23 Qershor dhe do te jemi ne krye te atyre qe do te sjellin ndryshimin. Ne vitin 2009 mandati i peste humbi për pak vota, kjo do te thote qe e fillojme garen me 5 mandate per te arritur me shume, aq sa eshte akordi i votave ne terren, por qe ne duhet te organizojme punen per t’i fituar dhe administruar.
Nderkohe potencialet elektorale te PS jane te jashtezakonshme dhe i gjithe ky elektorat i qendrueshem, i mbeshtetur edhe nga shumica e zhgenjyer dhe e braktisur nga PD dhe Berisha, e tejlodhur nga kjo politike stresuese dhe raskapitese, do t’i bashkohet levizjes per rotacionin e pushtetit dhe per rilindjen e Shqiperise !
Pushteti i sotem numeron ditet e largimit , ne socialistet ditet e fitores,.

Pyetje 12 : Sa i mundshem eshte nje koalicion me LSI-ne ?

Pergjigje: Per aq kohe qe LSi do jete krah dhe mbeshtetje per PD, nuk ka sesi mendohet per nje koalicion te mundshem. Edhe tek baba te jem, edhe burrë te kam , nuk ka kuptim! Ne na takon te krijojme nje front te gjere forcash politike qe sjellin largimin e PD dhe Berishes nga pushteti. Nga pikepamja e vendimarrjes, forumet e PSSH dhe Kryetari Edi Rama e gjykojne dhe shprehen ne momentin e duhur per keto ceshtje .

Fadil Nasufi

This post is also available in: English